مقایسه قیمت و کیفیت سیم بکسل چینی و ایرانی

سیم بکسل چینی عمدتا از فولاد کربنی با محدوده کربن 0.60 تا 0.70 درصد ساخته می شود. میزان گوگرد و فسفر در محصولات چینی معمولا تا 0.035 درصد مجاز است اما در عمل بالاتر دیده می شود. ساختار متالورژیکی این محصولات اغلب شامل فاز بینیت با ناخالصی های سرباره ای است. در مقابل سیم بکسل ایرانی از فولاد CK67 یا CK75 با خلوص بالاتر استفاده می کند. این آلیاژها مطابق با استاندارد DIN 17200 بوده و ریزساختار مارتنزیت تمپر شده دارند. مغزی کنفی در محصولات ایرانی از کنف طبیعی مرغوب با جذب روغن 15 تا 20 درصد وزنی ساخته می شود. مغزی فولادی چینی اغلب از ساختار 7×7 با استحکام نامی 1570 مگاپاسکال است ولی ناهمگنی دارد.

برندهای معروف چینی شامل Jiangsu Langshan با سابقه 60 سال و TMG و Gustav Wolf (شعبه چین) می باشد. Jiangsu Langshan ظرفیت سالانه 250 هزار تن دارد و گواهینامه API 9A را ارائه می دهد. شرکت های ایرانی مانند سیم بکسل بناگستر و فولاد آلیاژی یزد محصولات قابل قبولی تولید می کنند. این برندهای ایرانی گواهی ASTM A1023 را برای صنایع سنگین دریافت نموده اند. سیم بکسل های چینی عمدتا با بافت 6×19 و 8×19 عرضه می شوند. تلورانس گام تابش در نمونه های چینی انحراف تا 7 درصد نسبت به ISO 2408 نشان می دهد. محصولات ایرانی بافت فیلر یا وارینگتون را با دقت ±3 درصد اجرا می کنند. ضریب پر شدن سطح مقطع در سیم بکسل ایرانی بین 0.65 تا 0.70 است. این مقدار در نمونه های چینی معمولی تا 0.58 کاهش می یابد. مقاومت یکنواختی رشته ها در بافت ایرانی 12 درصد بهتر از چینی است. این تفاوت ناشی از کنترل بهتر فرایند کشش سرد در کارخانجات داخلی می باشد.

قیمت واحد طول و عوامل اقتصادی موثر بر سیم بکسل چینی و ایرانی

سیم بکسل چینی سایز 8 میلی متر با بافت 6×19 بین 70 تا 95 هزار تومان به ازای هر متر عرضه می شود. نمره 10 چینی درجه یک برند TMG حدود 135 هزار تومان قیمت دارد. نمونه درجه 2 همان سایز بین 100 تا 110 هزار تومان فروخته می شود. سیم بکسل ایرانی مشابه با سایز 8 میلی متر و کیفیت قابل قبول بین 140 تا 190 هزار تومان است. برای سایز 10 میلی متر، محصول ایرانی تا 270 هزار تومان نیز دیده شده است. این اختلاف نشان می دهد نمونه ایرانی تا 2 برابر نمونه چینی معمولی قیمت دارد. تفاوت قیمت عمده ناشی از نرخ ارز و تعرفه واردات مواد اولیه است. هزینه انرژی در فولادسازی داخلی نیز به طور محسوسی بالاتر می باشد.

قیمت سیم بکسل چینی به شدت تابع نرخ سنگ آهن در بورس شانگهای است. نوسانات روزانه این بازار مستقیما روی فاکتورهای فروش تاثیر می گذارد. هزینه حمل دریایی از بندر نانجینگ تا بندرعباس هر تن 85 تا 120 دلار است. این مبلغ به قیمت نهایی هر متر سیم بکسل اضافه می شود. محصولات ایرانی به دلیل تحریم و نبود مواد اولیه با کیفیت هزینه تولید بالاتری دارند. مصرف برق در فرایند کشش سرد در ایران نزدیک 0.55 دلار به ازای هر کیلوگرم محصول است. عوارض گمرکی واردات سیم بکسل تمام شده چینی حدود 25 تا 35 درصد می باشد. این عوارض به ارزش افزوده ای قیمت نهایی را افزایش می دهد. برای پروژه های با بودجه محدود و ایمنی غیر بحرانی، سیم چینی درجه یک انتخابی اقتصادی است. محصول چینی درجه 2 تا 40 درصد ارزان تر ولی عمر مفید 50 درصد کوتاهتر دارد. هزینه تعویض زودهنگام سیم چینی در تاسیسات دو شیفت کاری هر 4 ماه یکبار است. این امر صرفه اقتصادی اولیه را کاملا از بین می برد. در تجهیزات حساس مانند آسانسورهای پرتردد، تفاوت قیمت تنها 15 درصد است. مهندسان باید هزینه چرخه عمر (LCC) را محاسبه کنند نه قیمت پایه را.

مقاومت کششی، بار شکست و رفتار در برابر خستگی

استحکام کششی نامی سیم بکسل چینی درجه یک بین 1770 تا 1960 مگاپاسکال اعلام می شود. تست های میدانی روی نمونه سایز 10 چینی میانگین 1620 مگاپاسکال را نشان داده اند. ضریب تغییرات در این نمونه ها حدود 12 درصد است که پراکندگی بالایی محسوب می شود. سیم بکسل ایرانی با فولاد CK75 استحکام 1860 تا 2010 مگاپاسکال دارد. پراکندگی داده ها در محصولات ایرانی زیر 6 درصد بوده و تکرارپذیری بسیار خوبی است. بار شکست واقعی برای سیم 8 میلی متری چینی حدود 48 کیلونیوتن ثبت شده است. نمونه ایرانی با همان سایز به 54 کیلونیوتن می رسد. این اختلاف 12.5 درصدی ناشی از ریزساختار ضعیف چینی است. محصولات چینی ارزان فاقد گواهی آنالیز شیمیایی و تست پیچش هستند. فقط تست کشش ساده روی این نمونه ها انجام می شود که کافی نیست. محصولات چینی ثبت شده از کارخانه جیانگ سو گواهی های UT و MT دارند. در ایران تنها 30 درصد سیم بکسل های تولیدی تست ضربه را پشت سر می گذارند. حداقل نیروی شکست برای سیم ایرانی سایز 10 مطابق EN 12385 برابر 62 کیلونیوتن است. نمونه چینی مشابه اغلب 52 تا 55 کیلونیوتن ارائه می دهد. این مقدار 16 درصد کمتر از مندرج در کاتالوگ شرکتی است.

سیم بکسل چینی به دلیل ناخالصی های سرباره ای عمر خستگی محدودی دارد. این محصولات تنها 200 هزار سیکل را با تنش 0.3 استحکام تسلیم تحمل می کنند. نمونه ایرانی با آلیاژ یکنواخت تر تا 380 هزار سیکل دوام می آورد. این مقدار 90 درصد طول عمر بیشتر نسبت به چینی را نشان می دهد. در تست ضربه شارپی در دمای محیط، سیم ایرانی جذب انرژی 45 ژول را ثبت می کند. نمونه چینی در شرایط مشابه به 32 ژول می رسد. این تفاوت 40 درصدی در چقرمگی بسیار حائز اهمیت است. بنابراین انتخاب سیم چینی برای جرثقیل های ضربه ای خطرناک می باشد. در این کاربردها باید فاکتور طراحی 6 به کار رود. همچنین شکست ترد در نمونه چینی بدون تغییر شکل قبلی رخ می دهد. این پدیده در تجهیزات بالابر فاجعه بار است و باید از آن اجتناب کرد.

کیفیت آبکاری گالوانیزه و دقت تولید ابعادی

آبکاری سیم بکسل چینی به روش الکترولیتی با ضخامت 10 تا 15 میکرون انجام می شود. مشکل اصلی در نقاط داخلی بافت است که ضخامت به 5 میکرون کاهش می یابد. تست اسپری نمک ASTM B117 روی سیم چینی پس از 240 ساعت خوردگی قرمز نشان می دهد. این عملکرد برای محیط های دریایی بسیار ضعیف و نامناسب است. محصولات گالوانیزه ایرانی با روش غوطه وری گرم تولید می شوند. ضخامت پوشش در این نمونه ها بین 35 تا 50 میکرون می باشد. این محصولات تا 720 ساعت در برابر مه نمک مقاومت می کنند. چسبندگی پوشش چینی با آزمون تورق (Peeling) اغلب دچار جدایش می شود. نمونه ایرانی چسبندگی عالی داشته و پوشش یکپارچه باقی می ماند. برای محیط های حاوی سولفید هیدروژن، سیم چینی گالوانیزه اصلا توصیه نمی شود. در این شرایط باید از استیل ضد زنگ استفاده کرد.

تلورانس قطر سیم بکسل چینی مطابق ISO 2408 کلاس 6 تا 8 درصد است. نمونه های ارزان بازار تا 10 درصد خطای قطری دارند. اندازه گیری با میکرومتر روی سیم چینی سایز 10 میلی متر نتایج جالبی دارد. قطر حقیقی این محصولات بین 9.3 تا 9.7 میلی متر متغیر است. این مقدار کاملا غیراستاندارد بوده و برای اتصالات دقیق مناسب نیست. سیم بکسل ایرانی در تلورانس ±2 درصد قطر تولید می شود. گام تابش در کارخانجات داخلی با دستگاه لیزری دقیق کنترل می گردد. انحراف از گردی (Ovality) در محصولات چینی تا 0.25 میلی متر مجاز است. این عیب باعث سایش نامتقارن قرقره و کاهش عمر تجهیز می شود. همچنین تمرکز تنش در نقاط بیضوی شکل شکست زودرس را به همراه دارد. سیم بکسل چینی بی کیفیت اغلب دارای گریس اضافی و رنگ تیره است. تولیدکنندگان از این مواد برای پوشش عیوب سطحی استفاده می کنند. نمونه اصل گوستاولف چینی نوار سبز رنگ با حروف لاتین دارد. نمونه های تقلبی فاقد گواهی و دارای تاب خوردگی کاملا نامنظم هستند. برای سیم ایرانی، بررسی یکدستی بافت در طول 2 متر کافی است. تست خمش ساده نیز روش تشخیص خوبی محسوب می شود. سیم بکسل مرغوب باید خمش 180 درجه روی قالب 4 برابر قطر را بدون ترک تحمل کند. خرید از نمایندگی های دارای گواهینامه ISO 9001 و برگه تست کارخانه الزامی است.